Ministerstwo Obrony Narodowej
![]() | |
![]() Siedziba Ministerstwa Obrony Narodowej przy al. Niepodległości 218 w Warszawie | |
Państwo | |
---|---|
Data utworzenia | |
Minister | |
Sekretarz stanu | |
Adres | |
al. Niepodległości 218, 00-911 Warszawa | |
Położenie na mapie Warszawy ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa mazowieckiego ![]() | |
![]() | |
Strona internetowa |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/58/MON_odznk_okoliczn_%282012%29.gif/240px-MON_odznk_okoliczn_%282012%29.gif)
Ministerstwo Obrony Narodowej (MON) – urząd administracji rządowej w Polsce podlegający Ministrowi Obrony Narodowej, właściwemu do spraw obrony narodowej. W XIX wieku funkcjonował jako Ministerstwo Wojny, w okresie II RP zaś nosił nazwę Ministerstwa Spraw Wojskowych.
Siedziba ministerstwa mieści się przy al. Niepodległości 218 w Warszawie. MON zajmuje także budynek przy ul. Klonowej 1.
Kierownictwo
[edytuj | edytuj kod]- Władysław Kosiniak-Kamysz (PSL) – minister obrony narodowej od 13 grudnia 2023
- Paweł Bejda (PSL) – sekretarz stanu od 14 grudnia 2023[3]
- Cezary Tomczyk (PO) – sekretarz stanu od 14 grudnia 2023
- Paweł Zalewski (PL2050) – sekretarz stanu od 20 grudnia 2023[4]
- Stanisław Wziątek (NL) – podsekretarz stanu od 15 grudnia 2023[5]
- gen. Wiesław Kukuła – szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego od 10 października 2023
- Michał Dziubak – dyrektor generalny od grudnia 2023
Źródło[6].
Zadania
[edytuj | edytuj kod]Zadania resortu to[7]:
- kierowanie w czasie pokoju Siłami Zbrojnymi RP, przygotowywanie założeń obronnych państwa, w tym propozycji dotyczących rozwoju i struktury sił zbrojnych
- realizowanie założeń, decyzji, postanowień i wytycznych Rady Ministrów w zakresie obrony narodowej
- sprawowanie nadzoru nad realizacją zadań obronnych przez organy administracji państwowej, instytucje państwowe, samorządy, podmioty gospodarcze itp.
- sprawowanie ogólnego kierownictwa w sprawach wykonywania powszechnego obowiązku obrony
- zawieranie umów międzynarodowych, wynikających z decyzji Rady Ministrów, dotyczących udziału polskich kontyngentów wojskowych w międzynarodowych misjach pokojowych i akcjach humanitarnych oraz ćwiczeń wojskowych prowadzonych wspólnie z innymi państwami lub organizacjami międzynarodowymi
Struktura organizacyjna
[edytuj | edytuj kod]W skład ministerstwa wchodzą Gabinet Polityczny Ministra oraz następujące komórki organizacyjne[8][9][10][11][12][13]:
- Centrum Operacyjne Ministra
- Departament Administracyjny
- Departament Budżetowy
- Departament Cyberbezpieczeństwa
- Departament Edukacji, Kultury i Dziedzictwa
- Departament Infrastruktury
- Departament Innowacji
- Departament Kadr
- Departament Kontroli
- Departament Ochrony Informacji Niejawnych
- Departament Polityki Bezpieczeństwa Międzynarodowego
- Departament Polityki Zbrojeniowej
- Departament Prawny
- Departament Spraw Socjalnych
- Departament Strategii i Planowania Obronnego
- Departament Szkolnictwa Wojskowego
- Departament Wojskowej Służby Zdrowia
- Departament Wojskowych Spraw Zagranicznych
- Biuro Audytu Wewnętrznego
- Biuro Dyrektora Generalnego
- Biuro Ministra
- zarządy wchodzące w skład Sztabu Generalnego Wojska Polskiego:
- Zarząd Organizacji i Uzupełnień – P1
- Zarząd Analiz Wywiadowczych i Rozpoznawczych – P2
- Zarząd Planowania Użycia Sił Zbrojnych i Szkolenia – P3/P7
- Zarząd Logistyki – P4
- Zarząd Planowania i Programowania Rozwoju Sił Zbrojnych – P5
- Zarząd Kierowania i Dowodzenia – P6
- Zarząd Planowania Rzeczowego – P8
Podległe jednostki organizacyjne
[edytuj | edytuj kod]Jednostki organizacyjne podległe ministrowi[14]:
- Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych w Warszawie wraz z podległymi jednostkami organizacyjnymi
- Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych w Warszawie wraz z podległymi jednostkami organizacyjnymi
- Dowództwo Wojsk Obrony Terytorialnej w Zegrzu wraz z podległymi jednostkami organizacyjnymi
- Inspektorat Wsparcia Sił Zbrojnych w Bydgoszczy wraz z podległymi jednostkami organizacyjnymi
- Inspektorat Kontroli Wojskowej w Warszawie wraz z podległymi jednostkami organizacyjnymi
- Komenda Główna Żandarmerii Wojskowej w Warszawie wraz z podległymi jednostkami organizacyjnymi
- Dowództwo Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni w Legionowie wraz z podległymi jednostkami organizacyjnymi
- Centralne Wojskowe Centrum Rekrutacji w Warszawie wraz z podległymi jednostkami organizacyjnymi
- Ośrodek Monitorowania i Analiz Ministra Obrony Narodowej w Warszawie
- Agencja Uzbrojenia w Warszawie wraz z podległymi jednostkami organizacyjnymi
- Inspektorat Wojskowej Ochrony Przeciwpożarowej w Warszawie wraz z podległymi jednostkami organizacyjnymi
- Wojskowe Centrum Normalizacji, Jakości i Kodyfikacji w Warszawie
- Wojskowe Centrum Metrologii w Warszawie wraz z podległymi jednostkami organizacyjnymi
- Wojskowa Inspekcja Gospodarki Energetycznej
- Wojskowy Dozór Techniczny
- Biuro Infrastruktury Specjalnej w Warszawie
- Wojskowe Studium Nauczania Języków Obcych w Łodzi
- Centralny Ośrodek Aktywizacji Zawodowej w Warszawie wraz z podległymi jednostkami organizacyjnymi
- Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w Warszawie wraz z podległymi jednostkami organizacyjnymi
- Biuro Konwentu Dziekanów w Warszawie
- Wojskowe Biura Emerytalne w: Białymstoku, Bydgoszczy, Gdańsku, Katowicach, Kielcach, Krakowie, Lublinie, Łodzi, Olsztynie, Poznaniu, Rzeszowie, Szczecinie, Warszawie, Wrocławiu i Zielonej Górze
- Dom Emeryta Wojskowego w Warszawie
- Delegatury Departamentu Kontroli w: Bydgoszczy, Warszawie i Wrocławiu
- Biuro Ewidencji Osobowej Wojska Polskiego w Warszawie
- Wojskowe Biuro Historyczne im. gen. broni Kazimierza Sosnkowskiego w Warszawie wraz z podległymi jednostkami organizacyjnymi
- Centrum Doktryn i Szkolenia Sił Zbrojnych w Bydgoszczy
- Centrum Weterana Działań Poza Granicami Państwa w Warszawie
- Wojskowe ośrodki medycyny prewencyjnej w: Bydgoszczy, Gdyni, Krakowie, Modlinie i Wrocławiu
- Władza Lotnictwa Wojskowego w Poznaniu
- Zespół do Spraw Służby w Międzynarodowych Strukturach Wojskowych w Warszawie
- Zespół Zapewnienia Jakości w Lotnictwie w Warszawie
- Polskie Przedstawicielstwo Wojskowe przy Komitetach Wojskowych Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego i Unii Europejskiej z siedzibą w Brukseli, Królestwo Belgii
- Narodowe Przedstawicielstwo Łącznikowe przy Sojuszniczym Dowództwie Transformacyjnym z siedzibą w Norfolk, Stany Zjednoczone Ameryki
- Polskie Narodowe Przedstawicielstwo Wojskowe przy Naczelnym Dowództwie Sojuszniczych Sił w Europie z siedzibą w Mons, Królestwo Belgii
- Narodowy Element Wsparcia przy Dowództwie Eurokorpusu w Strasburgu, Republika Francuska
- Centralna Biblioteka Wojskowa im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Warszawie
- Reprezentacyjny Zespół Artystyczny Wojska Polskiego w Warszawie
- Wojskowe Biuro Zarządzania Częstotliwościami w Warszawie
- Wojskowe Biuro Łączności w Warszawie
- Międzynarodowy Ośrodek Szkolenia i Badań nad Dziedzictwem Kultury w Zagrożeniu we Wrocławiu
- Eksperckie Centrum Szkolenia Cyberbezpieczeństwa w Warszawie
- Centralny Wojskowy Zespół Sportowy w Warszawie
- Inspektorat Kontroli Wojskowej
Nadzorowane jednostki organizacyjne
[edytuj | edytuj kod]Jednostki organizacyjne nadzorowane przez ministra[14]:
- Agencja Mienia Wojskowego w Warszawie
- Akademia Sztuki Wojennej w Warszawie
- Wojskowa Akademia Techniczna im. Jarosława Dąbrowskiego w Warszawie
- Akademia Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte w Gdyni
- Akademia Wojsk Lądowych imienia generała Tadeusza Kościuszki we Wrocławiu
- Lotnicza Akademia Wojskowa w Dęblinie
- Instytut Techniczny Wojsk Lotniczych w Warszawie
- Wojskowy Instytut Chemii i Radiometrii w Warszawie
- Wojskowy Instytut Łączności im. prof. dr. hab. Janusza Groszkowskiego – Państwowy Instytut Badawczy w Zegrzu
- Wojskowy Instytut Techniki Pancernej i Samochodowej w Sulejówku
- Wojskowy Instytut Techniczny Uzbrojenia w Zielonce
- Wojskowy Instytut Techniki Inżynieryjnej im. prof. Józefa Kosackiego we Wrocławiu
- Wojskowy Instytut Higieny i Epidemiologii im. gen. Karola Kaczkowskiego w Warszawie
- Wojskowy Instytut Medycyny Lotniczej w Warszawie
- Wojskowy Instytut Medyczny w Warszawie
- 1 Wojskowy Szpital Kliniczny z Polikliniką SPZOZ w Lublinie
- 4 Wojskowy Szpital Kliniczny z Polikliniką SPZOZ we Wrocławiu
- 5 Wojskowy Szpital Kliniczny z Polikliniką SPZOZ w Krakowie
- 7 Szpital Marynarki Wojennej z Przychodnią SPZOZ w Gdańsku
- 10 Wojskowy Szpital Kliniczny z Polikliniką SPZOZ w Bydgoszczy
- 6 Szpital Wojskowy z Przychodnią SPZOZ w Dęblinie
- 105 Kresowy Szpital Wojskowy z Przychodnią SPZOZ w Żarach
- 107 Szpital Wojskowy z Przychodnią SPZOZ w Wałczu
- 109 Szpital Wojskowy z Przychodnią SPZOZ w Szczecinie
- 115 Szpital Wojskowy z Przychodnią SPZOZ w Helu
- 116 Szpital Wojskowy z Przychodnią SPZOZ w Opolu
- 20 Wojskowy Szpital Uzdrowiskowo-Rehabilitacyjny SPZOZ w Krynicy-Zdroju
- 21 Wojskowy Szpital Uzdrowiskowo-Rehabilitacyjny SPZOZ w Busku-Zdroju
- 22 Wojskowy Szpital Uzdrowiskowo-Rehabilitacyjny SPZOZ w Ciechocinku
- 23 Wojskowy Szpital Uzdrowiskowo-Rehabilitacyjny SPZOZ w Lądku-Zdroju
- Wojskowe Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa SPZOZ w Warszawie wraz z podległymi jednostkami organizacyjnymi
- Centralna Wojskowa Przychodnia Lekarska „CePeLek” SPZOZ w Warszawie
- Garnizonowa Przychodnia Lekarska SPZOZ w Modlinie
- Wojskowa Specjalistyczna Przychodnia Lekarska „SpecLek” SPZOZ w Warszawie
- Przychodnia Lekarska Wojskowej Akademii Technicznej SPZOZ w Warszawie
- Specjalistyczna Przychodnia Lekarska dla Pracowników Wojska SPZOZ w Warszawie
- Wojskowe Specjalistyczne Przychodnie Lekarskie SPZOZ w: Białymstoku, Bielsku-Białej, Braniewie, Gdyni, Giżycku, Gorzowie Wielkopolskim, Grudziądzu, Gubinie, Kielcach, Kołobrzegu, Koszalinie, Łodzi, Poznaniu, Radomiu, Rzeszowie, Siedlcach, Słupsku, Stargardzie, Szczecinku, Świdwinie, Świnoujściu, Toruniu, Ustce i Witkowie
- Ordynariat Polowy w Warszawie wraz z podległymi jednostkami organizacyjnymi
- Prawosławny Ordynariat Wojska Polskiego w Warszawie wraz z podległymi jednostkami organizacyjnymi
- Ewangelickie Duszpasterstwo Wojskowe w Warszawie
- Ogólnokształcące Liceum Lotnicze im. Franciszka Żwirki i Stanisława Wigury w Dęblinie
- Wojskowe Ogólnokształcące Liceum Informatyczne im. Polskich Kryptologów w Warszawie
- Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie
- Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni
- Muzeum Sił Powietrznych w Dęblinie
- Muzeum Wojsk Lądowych w Bydgoszczy
- Wojskowy Instytut Wydawniczy w Warszawie
- Zakład Inwestycji Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego w Warszawie
Historia
[edytuj | edytuj kod]Początek funkcjonowania resortu obrony wiąże się z powołaniem w 1775 Departamentu Wojskowego w ramach Rady Nieustającej. W 1789 powstała Komisja Wojskowa Obojga Narodów, od 1791 podległa Straży Praw. Na przełomie 1793/94 przywrócono Departament, w 1794 utworzono Wydział Potrzeb Wojskowych Rady Najwyższej Narodowej.
Kolejne ministerstwo wojny powstało w Księstwie Warszawskim w ramach pierwszego polskiego rządu[15][16] (początkowo tymczasowego w postaci Komisji Rządzącej). 15 stycznia 1807 członkowie KR wybrali spośród siebie pięciu dyrektorów, w tym dyrektora wojny[17]. Po powołaniu 5 października rzeczywistego już rządu Stanisława Małachowskiego, Dyrekcja Wojny stała się Ministerium Wojny. Od 1807 do 1810 liczba urzędników ministerstwa wzrosła z kilkunastu do ponad stu. Działania Ministerium ustały 4 maja 1813.
W 1814 dla uregulowania spraw wojskowych KW ustanowiono w Paryżu Komitet Wojskowy Organizacyjny. Wraz z powstaniem Królestwa Polskiego w 1815, najwyższym urzędem wojskowym i jedną z pięciu komisji rządowych (ministerstw) stała się nowo powstała Komisja Rządowa Wojny, na której czele zgodnie z zapisem konstytucji stał minister wojny. W zakres kompetencji Komisji wchodziły wszystkie sprawy związane z obronnością kraju: pobór, utrzymanie i żołd wojska, układanie rocznych budżetów, szkolnictwo wojskowe, administracja oraz utrzymanie budynków wojskowych[18][19]. Po upadku powstania listopadowego i wprowadzeniu w 1832 Statutu Organicznego, przestała istnieć odrębność polskiego wojska względem rosyjskiego. Do uporządkowania i zamknięcia spraw wojskowych w KP utworzono wówczas biura wojenne, nazwane później wydziałami po byłej KRW, które funkcjonowały w ramach Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych. Ich działalność przeciągała się przez ponad 30 lat, ostatecznie zlikwidowano je dopiero po powstaniu styczniowym[18].
30 stycznia 1917 Tymczasowa Rada Stanu (obywatelski organ tworzący za zgodą władz niemieckich i austriackich zalążki instytucji państwowych w nieistniejącej wówczas jako państwo Polsce) utworzyła Komisję Wojskową, która do momentu zorganizowania Ministerstwa Wojny miała zajmować się polskimi sprawami wojskowymi[brak potwierdzenia w źródle][20]. Komisja 2 listopada 1918 została przekształcona w Ministerstwo Spraw Wojskowych (Dz.U. z 1918 r. nr 14, poz. 30).
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]- Minister Obrony Narodowej
- Ministerium Wojny Księstwa Warszawskiego
- Komisja Rządowa Wojny
- Komisja Wojskowa
- Ministerstwo Spraw Wojskowych
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Jako Dyrekcja Wojny, po 5 października 1807 do 4 maja 1813 Ministerium Wojny, od 1815 do 1832 jako Komisja Rządowa Wojny.
- ↑ Jako Ministerstwo Spraw Wojskowych, od 30 listopada 1942 Ministerstwo Obrony Narodowej.
- ↑ Paweł Bejda - Ministerstwo Obrony Narodowej - Portal Gov.pl [online], Ministerstwo Obrony Narodowej [dostęp 2024-01-15] (pol.).
- ↑ MON: Paweł Zalewski wiceministrem obrony [online], wnp.pl [dostęp 2023-12-20] (pol.).
- ↑ Stanisław Wziątek powołany na wiceministra obrony narodowej, Polska Agencja Prasowa, 15 grudnia 2023 [dostęp 2023-12-15] (pol.).
- ↑ Kierownictwo [online], Ministerstwo Obrony Narodowej - Portal Gov.pl [dostęp 2024-01-15] .
- ↑ Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 23 czerwca 2022 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o urzędzie Ministra Obrony Narodowej (Dz.U. z 2022 r. poz. 1438), Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 listopada 2022 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o działach administracji rządowej (Dz.U. z 2022 r. poz. 2512).
- ↑ Zarządzenie nr 82 Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie nadania statutu Ministerstwu Obrony Narodowej (M.P. z 2015 r. poz. 32).
- ↑ Zarządzenie nr 65 Prezesa Rady Ministrów z dnia 31 maja 2016 r. zmieniające zarządzenie w sprawie nadania statutu Ministerstwu Obrony Narodowej (M.P. z 2016 r. poz. 481).
- ↑ Zarządzenie nr 22 Prezesa Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2018 r. zmieniające zarządzenie w sprawie nadania statutu Ministerstwu Obrony Narodowej (M.P. z 2018 r. poz. 226).
- ↑ Zarządzenie nr 144 Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 września 2020 r. zmieniające zarządzenie w sprawie nadania statutu Ministerstwu Obrony Narodowej (M.P. z 2020 r. poz. 818).
- ↑ Zarządzenie nr 125 Prezesa Rady Ministrów z dnia 28 lipca 2021 r. zmieniające zarządzenie w sprawie nadania statutu Ministerstwu Obrony Narodowej (M.P. z 2021 r. poz. 711).
- ↑ Zarządzenie nr 213 Prezesa Rady Ministrów z dnia 13 października 2021 r. zmieniające zarządzenie w sprawie nadania statutu Ministerstwu Obrony Narodowej (M.P. z 2021 r. poz. 955).
- ↑ a b Obwieszczenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 czerwca 2024 r. w sprawie wykazu jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych (M.P. z 2024 r. poz. 638).
- ↑ Multimedialny Instytut Historyczny: KSIĘSTWO WARSZAWSKIE 1807 – 1814. [dostęp 2017-07-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-11-08)].
- ↑ Dorota Lewandowska: Rada Ministrów Księstwa Warszawskiego. [dostęp 2017-07-09].
- ↑ Ryszard Morawski: Wojsko Księstwa Warszawskiego. Generalicja i sztaby. s. 7.
- ↑ a b Alicja Nowak: Komisja Rządowa Wojny z lat [1811-1814 1815-1832 [1833-1866]]. [dostęp 2017-07-09].
- ↑ Marian Kukiel , Zarys historji wojskowości w Polsce, Kraków 1929 [dostęp 2017-07-09] .
- ↑ VII. Narodziny Wojska Polskiego (październik-grudzień 1918), [w:] Wydawnictwa - Odrodzenie Wojska Polskiego 1918-1921 w materiałach Centralnego Archiwum Wojskowego, Andrzej Czesław Żak (red. nauk.), Centralne Archiwum Wojskowe, 15 sierpnia 2008, s. 139, 151, 192 [dostęp 2023-01-10] [zarchiwizowane z adresu 2018-10-25] .